Monthly Archives: February 2014

Freedom of Thought

NAKAKATAKOT ANG MGA tao na sa publiko nagpapahayag na sila raw ang representative ng ganito-ganyan, na boses ng ganito-ganyan. Marapat lang na pagdudahan ang iyong pagkatao dahil sa kung paanong paraan mo tinitingnan ang iyong Sarili at kaakuhan (…


The painstaking negotiations between the Government of the Republic of the Philippines (GPH) and Moro Islamic Liberation Front (MILF) to resolve the Bangsamoro question is at its peak. The people of Mindanao especially in the conflict affected areas have been gratified for seeing the light at the center of the tunnel, which made them hopeful of

Most Significant Change (MSC) Stories: A New Tool for M&E

by Lo Ivan Castillon   Last February 5, 2014, the collection of MSC stories transpired in four KFI project sites in Talayan, Maguindanao. Stories have been collected and gathered from among members and volunteers of Tiyakap Kalilintad (Care for Peace) in the community. Most Significant Change (MSC) Stories is a…

Dutch church agency visits KFI peacebuilding project in Talayan

Two top officials of Mensen met een Missie, the Netherlands-based funding agency of one of KFI’s community-based peacebuilding projects, visited the project site in North Binangga, Municipality of Talayan, Maguindanao on February 18.   Ton Groeneweg and Marjan Stoffers, Head of the agency’s Asia and of Program Department respectively, represented…

United Nation OCHA

Consultation and Coordination Meeting with Zamboanga CSOs/NGOs and Cluster Approach Orientation “Focus on Zamboanga Crisis” Conducted by United Nation Office for the Coordination of Humanitarian Affairs at Graden Orchid Hotel, Zamboanga City, Philippin…

Category: Uncategorized

CAIS — MYMPD Renewal of Parnertship Agreement

The MYMPD and College of Asian and Islamic Studies signing the Memorandum of Agreement (MOA) with the presence of Dean Eddie M. Ladja and faculties at the CAIS Building. Both parties agreed for new academic and non-academic program for the out of sch…

Category: Uncategorized

Mindanao CSO Leaders hold Peace Summit

By Farida P. Dalandan DAVAO City (February 18, 2014) – The Mindanao Civil Society Organizations Platform for Peace (MCSOPP) led by the Mindanao Peoples Caucus (MPC) and Consortium of Bangsamoro Civil Society Organizations (CBCS) held a Mindanao CSO Leaders Peace Summit at the Royal Mandaya Hotel, Davao City on February 10-12, 2014 Sister Arnold Maria

Alim updates KFI staff on Bangsamoro roadmap

“Only two stages have been accomplished so far in the roadmap towards the creation of the Bangsamoro,” KFI executive director Guiamel M. Alim, briefed his staff on his updates on the GPH-MILF peace process during the organization’s staff meeting on February 6, 2014.   Alim was referring to the creation…

Big Davao Fun Sale – up to 80 percent off!

There are two great reasons for you to visit Davao City soon! March 16, 2014 is Araw ng Davao 2014. You can witness cultural presentations, socio-civic activities, trade fairs and the like. And from March 14 to April 16, 2014, the Big Davao Fun Sale 2014 a.k.a. the Philippines’ first …

Why you should visit Tsinoy’s Pares and Mami House CDO

I love Filipino food. I love Chinese food. Sometimes I crave for a little bit of both and then want something interesting that I don’t get to try everyday. Did that confuse you? Let me put it this way – don’t we have days when we just want both Chinese …

Life in Medschool: The Interviews

By Ahmad ibn Hajiri, UP College of Medicine Class 2017
It was February of 2012 when I came to Manila for the UPCM Applicants interview. I came all the way from Sulu just to attend the 2 sets of interviews in a day, and I can still remember then how anxious and nervous I was not knowing what to do… For me, the interviews in fact are among the hardest parts of the application to any medschool (well, aside from the NMAT). It’s the last bridge that will bring you to the doorsteps of your dream school or not. Alhamdulillah, upon receiving the white envelope containing my final acceptance as an official student of UPCM, it was indeed a one exhilarating kind of happiness! I still can’t believe that I passed and now here I am trying as much to learn and be a better doctor each day, in sha Allah.
Two years since then, some friends who are eyeing for the 140 slots in the college for the next roll of medstudents are asking me for advises and tips on how to nail the interviews. And so I made this “helpful” guide on passing the interviews in Medschool. The following guidelines are applicable (most of it, I hope) to all aspiring medstudents applying either for the Intarmed/direct or regular/lateral entrance or the Regionalization Program (RP) entrance; or even in any medschool they wanted to apply in.
The following were based on personal experiences of the author and some infos gathered after asking some random classmates about what they did during the interviews. They may or may not be applicable to your situation (so please don’t blame me if it didn’t work, hehe). And don’t hesitate to share this post, it might save some lives out there. Haha.

Rule #1: Smile

This is a general rule. Even how nervous you are upon entering the room, smile at your interviewer/s. Shake their hands and be courteous. At least a simple, “Good morning, sir” with a touch of your natural smile will make the start of your interview smoother. Don’t let them notice how terribly nervous you are that you could almost wet your underpants! Just Smile, there.

Rule # 2: Be confident but not arrogant

The best way to impress your interviewers is to let them know that you know the words you are saying; that you are confident that you can do this job. That you believe in your own capabilities. Speak fluently and confidently on your answers. Don’t hesitate, just go and say them (but of course with careful choices of words). But there’s always a limit to everything, so do not be too over-confident about yourself and your “achievements” in life that you become more arrogant without you noticing it. Just be cool yet humble. They want to know how much you believe in yourself, not on how much awards you had in your past life.

Rule # 3: Be honest in every way

Do not be surprised if they will ask you seemingly random, non-medical questions about you. A question as “Have you ever cheated at school?” and “Do you know any programs of the DOH?” might get you on a big dilemma. Should you tell them that you did cheat in school or impress them that you have never done such grievous crime? Should you try to impress them that you know what the DOH is doing just to be safe when in fact you really don’t?
The answer is simple: tell the truth! If you don’t know anything, say you don’t. If you did know something but just a little part of it, then say so. Don’t go beyond what you cannot defend. Surely, they will ask you to talk more about it, and the best way to avoid being trapped on your own lies is never to make one.  Be honest, it’s the best policy they say.

Rule # 4: Know yourself, in and out

A friend of mine said that the interview’s main purpose was to “gage how much the applicant knows about him or herself; It’s a game of Psychology, they want to know what you know about your own strengths and as well as your weaknesses.” And who knows more about yourself than (your right!) your good, old, buddy “self”? 
Know where you are really good at. Find out where you are still in need of improvements. Know your past mistakes and accept them as your own. Remember all the things that you learned in your life be it in your family or at school. How did you cope up with the stresses and problems that you met along the way? How did you deal with failures? And how do you see yourself in the future? These are just some questions they may ask about you. Again, be honest and tell them. Don’t be afraid to tell them that you once failed in class and tell them what you did that made you continue the fight. Tell what you learned after all those years that made you who you are today.  
Keep in mind that these people are not looking for persons with superhuman powers. They are looking for a strong-willed person who knows his/her strengths and weaknesses as well, someone who is willing to accept his/her own shortcomings but is willing to grow and be better. They want to know that you are capable of surviving the stressful, life-draining ordeals you are about to face in medschool.

Rule # 5: Know why you want to be a Doctor.

Of course, you can never, ever avoid the question of why are you there sitting in front of them, trying your best of ways to enter a life full of hardship, sleepless nights, uncertainties and stress? Why do you want to waste your life? Why go for more years of studying when you can already have a job and start your own family? Why not be a businessman and become a millionaire some day? Why be a doctor? Why?!?!?
I cannot assure you that a good, time-tested, copy-paste script of “because I want to save the humanity” answer is not the right one. It’s not even a wrong answer! All I can say is: look for the answer inside of your heart (naks). Just follow Rule #s 3 and 4: Be honest and know yourself and you will know why you are there in front of them. If you really have no answer than “to save a life”, then that’s great, tell them that! If you say you want to be “richer” (which does not happen all the time), then do so. If it was actually your parents who wanted you to become a doctor (which apparently many of us do), then tell them that, too. Just be honest. End of story.

Rule # 6: Pray. Pray. Pray.

Of course, there are things that are way beyond our control, and so we have to ask and seek help to the One who had control over all things. And so my last advice, and perhaps the most important one, is to Pray, pray, pray.
Pray before you enter the interviewing room. Say a prayer before you speak (for Muslims pls see the supplications below). Of course always start with “BISMILLAH!” And Pray after the interviews. Pray to Allah that He will give you what is best for you. That you can pass this interview if this will be good and be best for you, and if not then ask that He give you something better. A lot of things can be changed by a simple prayer 🙂
For Muslims, you can read the following supplications before you go for an interview (if you know a little Arabic I suggest you read the Arabic text):

“Bismillahir rahmaanir rahiym. Rabbiy Ishrahliy Sadriy, wa yassirliy amriy, wahlul ukdatam millisaaniy, yafqahuwna, qawliy.
Bismillahir rahmaanir rahiym. Rabbiy zidniy ilman, warzukniy fahman. Subhanaka laa ilma lana illa ma ‘allamtanaa, innaka antal aliymul hakiym.”

I hope this simple “guide” will you help you pass the interviews and reach your dream. Or at least be a little more confident in facing any interviews. It worked for me, and most of my classmates, so it might work for you, too. 🙂 God bless on your interviews!!!
Salam kasilasa!
-Ahmad a.k.a Anak Iluh

Pls visit my blog: Anak iluh, MD at; also you like my page at  you can PM me on my Page (anak iluh) if you have more questions J

May Mga Ala-ala na Nililingon Mo Na May Pag-Ibig at Paggalang

I. Pananampalataya
May mga nilad pa sa
      umaga ng Lunes sa
ragasa ng buhay
      sa matanda nang
Ilog Pasig.
      Dito, sa aking siyudad
ikaw ang palaging kalahati ng
      espasyo sa
rubdob at
      sidhi ng pagsintang
ayaw pasakop. Malamig nga ang tubig sa
      Jordan paglublob ng
‘Īsa, propeta at pantas?
      Labis ang pang-uri ng salimuot.
Ikaw, ikaw ang tiyak na pandiwa ng naglalaho, naliligaw.
II. Lilo-an
“Motion is a continual relinquishing
of one place and acquiring another.”
– Thomas Hobbes
Ang hindi mo alam
nahadlok din ako sa karahasan,
kadtong uri ng dahas
na walang isang kupita ng dugo na itatambal
sa dambana ng katapangan,
walang pira-pirasong laman
na ikukuwintas sa nagwaging
mandirigma ng digmaan.
Nakabalumbon ang takot
na ito sa gilid ng aking lawas.
Ikaw, ang alat:
ako, ang tabang.
Ang pagsasama nato ang misteryo
ng pagdating sa daigdig
ng lahat ng uri ng paggalaw.
Makapal ang lamig sa kama
na dalampasigan na pilit
na tumatakas sa ating dalawa.
Bakit hindi kayang banggain
ng lakas ang isa pang lakas?
Bakit bilog ang sinapupunan
ng walang katapusang pagbuntal,
paghalik, pagbayo sa kanya-kanyang
lawas sa ating mga pananatili,
sa mga titigan?
Pagod na ako
at unti-unti nang nalalagas
ang mga dahon ng anahaw
sa Jubay. Respeto—
maitatabi mo ba ito sa kama
sa gabing nag-iisa ka
at dalawin ng libog?
Sana kaya
natin na sabay na sapuin
ng ating mga palad
at isubo
ang parola
na itinindig
sa gitna
ng nagsanga-sangang kalsada.
 III. Biyahe
Alam mo ba
kung ano ang
ibig sabihin
ng pagkakaiba
ng hinahanap
sa nawawala?
Ganito: hindi
ang bapor
ang naghahatid
sa malagkit na tingin
ng Mandaue sa lantad
at makinis na balikat
ng Lapu-Lapu.
Walang puno ng mangga
sa Maxilom na nagpapaasim
ng sikmura ng mga bayot
at pokpok na umuuwing
ligalig sa ligaya sa madaling-
araw. Mabuti pa ang San Remegio
may Bantayan. Hindi naman ako
ang Busay at ikaw
ang Mactan at sa pagitan natin
ang karagatan
at ang ingay ng kabihasnan?
At hindi mo rin
naiintindihan o
hindi mo naririnig
o ayaw mo lamang
akong pakinggan sa lahat
ng paliwanag ko tungkol
sa masalimuot
na introduksiyon sa nobela
ng aking pag-ibig:
Bakit walang poste ng ilaw
ang lahat ng lansangan
sa Compostela gayong
sa Lilo-an, itinayo nila
sa gitna ng kalsada ang parola?
Lahat daw ng kalsada
sa siyudad na ito,
gaano man nagsanga-
sanga tulad ng mga kable
ng kuryente sa Barrio Luz,
patungo sa iisang lugar:
Mabuti pa ang Colon
nararating ng lahat
ng kalsada mula Bogo
hanggang sa Oslob, mula
sa dako paroon hanggang
sa kanto sa gilid ng bahay
ninyo sa Mabolo.
Mabuti pa ang Bohol
nararating ng bapor.
Mabuti pa ang rosquillos
may kape. Mabuti pa
ang mga puta sa Jones
hindi matitigas ang mga dila
kung babanggitin ang pangalan
ng lugar. Malapit
na akong maging Consolacion
sa dila mo—ngayon
tinanggal mo na ang unang
dalawang pantig sa aking pangalan
tulad sa kung paano nila
pinaiikli ang mga salita sa siyudad
na ito, dahil lahat naman daw ng relasyon,
tulad ng isang haplos sa pisngi,
kasimbilis ng pagbibihis
ng damit. Bukas, ang tanging
malalabi sa akin ay ako.
Dito, sa malapit, sa harap mo
ganoon pa rin
tulad ng isang Tagalog
na naliligaw sa paglalakad sa Cebu,
isang estranghero.
Isang pasahero.

Accomplishment Report of the CCSPC BS in Social Work Interns assigned in the UNYPAD

COTABATO City (February 15, 2014) – The Cotabato City State Polytechnic College (CCSPC) Bachelor of Science in Social Work interns to the United Youth for Peace and Development (UNYPAD) chose the Barangay Limbo, Sultan Kudarat, Maguindanao as their area for field practice in working with community this second semester of the school year 2013-2014. Before

CSO Peace Summit Statement


We, members of the Mindanao Civil Society Organizations Platform for Peace (MCSOPP), gathered beginning Feb. 10, 2014 for the three-day Mindanao CSO Leaders Peace Summit, to reaffirm our strong commitment to continue accompanying the peace process between the Government of the Philippines (GPH) and the Moro Islamic Liberation Front (MILF).

We celebrate the end of the 17-year negotiations between the parties, brought by the forging of an Annex on Normalization to the Framework Agreement on the Bangsamoro (FAB) and an Addendum on Bangsamoro Waters last Jan. 25, 2014.


UNYPAD Chapters Intensify Community Peace Advocacy

By Rudy S. Lumapinet DATU PAGLAS, Maguindanao (February 14, 2014) – The Municipal Chapter of the United Youth for Peace and Development (UNYPAD), Datu Paglas, Maguindanao Cluster 3 Provincial Chapter, in partnership with the 6th Brigade of 109th Base Command of the Bangsamoro Islamic Armed Forces (BIAF) of the Moro Islamic Liberation Front (MILF) conducted

Got invited to speak at the Malaysia Social Media Summit 2014

Very excited to share that I will be in Malaysia in a few days for the 2014 Malaysia Social Media Week! I will be one of the speakers during the World Bloggers and Social Media Summit at Sunway Pyramid Convention Centre, Kuala Lumpur, Malaysia on February 24 to March 1, …

UNYPAD Members Donate Blood to the Bangsamoro Development Agency

By Yusoph S. Lumambas Cotabato City (February 11, 2014) – Around 300 Bangsamoro participated in the bloodletting program of the Bangsamoro Development Agency (BDA), Central Mindanao Regional Office on January 19, 2014 held at the BDA Central Mindanao Regional Office, Jasmine Street, RH-6, Cotabato City.  “Organizations, individuals, and some medical practitioners joined the activity,” the

Cultural Show: Kung Paano Ako Hinalay ng Kalayaan Kagabi


Ektaryang lupa ang nakuha ng DOLE at Del Monte sa Mindanao. Maraming lumad ang na-displaced sa sarili nilang lupain (ancestral land). Next Tampakan
naman ba ang makikita natin na ibabandera ng/sa Kalayaan?

ILANG LINGGO NA ang nakararaan nang matanggap ko ang isang imbitasyon mula sa isang orgmate sa KAL sa magaganap na piging sa kanilang dormitoryo. Ilang araw ko ring pinanabikan ang pagdalo sa nasabing piging. Kaya kagabi, at bilang pamamahinga na rin sa maghapon kong pagbabasa at pagre-rebisa ng aking manuskripto nagtungo ako sa Kalayaan Residence Hall sa loob ng Unibersidad ng Pilipinas para saksihan ang kanilang ‘event’.

Ang konsepto ng event ay isang pagpapakita o showcase ng iba’t ibang ‘kultura’ – sayaw, galaw at pagkain mula sa iba’t ibang rehiyon ng bansa. Masaya ito, naisip ko. Masaya dahil magkakaroon ako ng kakaibang karanasan na makita ko ang iba’t ibang putahe at yun nga, kultura, mula sa iba’t ibang rehiyon.
Nang makapasok ako sa covered court ng dormitoryo sumalubong sa akin ang laksang mga mag-aaral ng unibersidad at mga bisita. Una kong pinuntahan ang mga ‘booth’ kung saan naroroon nga at naka-display ang mga putahe at pagkain mula sa iba’t ibang rehiyon. Isa-isa kong binisita ang mga booth.
At doon ko simulang nakita na parang may hindi ako maintindihan sa mga booth na ito. Na parang may nadahas sa aking kamalayan sa mga nilalaman ng mga booth na maayos na nakasalansan sa gilid ng dormitoryo. Halos limang beses akong nagpabalik-balik sa mga booth paroo’t parito upang mas maunawaan ko pa ang aking nararamdaman, ang aking kalituhan. Sa huling balik ko mula sa unang booth nagsimula na akong magtanong sa mga bantay na nakatalaga sa bawat booth.

Marami akong tanong. Kailangan ko ng kasagutan.


Una akong nagkaroon ng isang malaking katanungan nang mapatigil ako sa booth kung saan nakadisplay ang mga kakanin na alam kong minsang inihain na sa akin ng mga kaibigan kong Tausug. Sigurado ako na mula sa Sulu at Zamboanga ang mga kakanin na ito. Pilit kong inurirat sa isip ang mga pangalan ng kakanin. Nakita ko rin sa nasabing mesa ang isang pagkain na inihain sa amin noon ng Colano (sultan) ng mga Sangir sa Balut Island. Maaring ang mga pagkain at putahe, tulad ng wika, ay walang borders pero alam kong ang mga kakanin na ito ay mula sa mga Muslim na pangkat etniko sa Mindanao at Sulu. Hindi ko nga lang maalala ang pangalan ng mga kakainin kaya kumuha na lamang ako ng mga larawan.
Ngunit hindi ang kakanin ang aking problema.

Sa kabilang booth, na dinisenyuhan ng masjid, doon ko inasahan na makikita ang pagkain na ito ng mga Tausug at Sangir. Nagtungo ako sa booth na kawangis ng isang masjid. Nagtanong ako sa nagbabantay. Wala siyang maisagot sa tanong ko kung ang mga pagkain na ito ba ay sa mga Muslim o Moro. Tiningnan ko ang mga nakalatag na pagkain. Wala akong makita rito na masasabi ko na mula sa pangkat etniko ng mga Moro.

Saang mesa mo ilalagay ang
putli mandi at pasung?

Nilingon ko ang kabilang booth na pinaggaligan ko. Naglibog ko.

Binalikan ko ang booth kung saan nakadisplay ang pagkain ng mga Tausug. Bakit wala siya doon sa kabilang booth (na may disenyong masjid), ang tanong ko. Sabi sa akin bilang tugon na kabilang daw ang Zamboanga City ang mesa na ito kaya nandito ang mga kakanin.
Dito ko nakita kung bakit dapat talaga na malito ako sa dalawang booth na ito at sa kanilang nilalaman.
Nang makarating ako sa isang booth pinilit kong isipin sa sarili kong ano’ng rehiyon naman ito. Hindi ko makilala ang mga pagkain. Nagtanong ako sa nagbabantay. Negros Occidental daw. Napanganga ako. Tiningnan ko muli ang mga pagkain sa mesa. Piyaya! Nanggaling ako sa Negros, sa Bacolod at Silay, pero bakit hindi ko nakilala ang booth na mula sa aming probinsiya? Tinanong ko ang nagbabantay baka sakaling kababayan ko. Tinanong ko kung ano ang brand ng piyaya (na hinati-hati sa maliliit na bahagi kaya hindi ko nakilala) at hindi niya ako masagot. 

Kung may isang bagay ako na nagustuhan sa mga booth ay ang sa Pampanga. Alam ko na ang mga putahe at kakainin na nakalatag sa mesa ay mula sa mga Kabalen. At nagtanong ako nang nagtanong sa nagbabantay at natuwa naman ako na nasasagot niya ang lahat ng aking mga katanungan.

Maskara mula sa Bacolod City

May booth na nakalaan para sa Central Visayas—nakita ko ang rosquillos (Titay’s?) at mga pasalubong na mabibili mo sa pantalan ng Tagbilaran. Mula sa Cebu at Bohol ang pagkain at kakanin na nakahain sa booth. Nagtanong ako kung nasaan ang sans rival ng Dumaguete. Sabi ng bantay, nasa Negros daw iyon (oo nga naman!) Kaya bumalik ako sa booth ng Negros at doon ako nagtanong kung nasaan ang sans rival—Negros Occindental lang daw sila. Oriental ang Dumaguete (oo nga naman!)

Kung nasaan man ang ilang bahagi ng Central Visayas, hindi ko rin alam.
Ikinatuwa ko rin ang booth na ginayakan ng Pahiyas sa Quezon. Doon maayos na nakasalansan ang mga kakainin na makikita mo sa Laguna, Lucena at Quezon. Natutuwa rin ako na kayang ipaliwanag ng mga nagbabantay ang kanilang mga putahe.
Ang huling booth ay mula sa Northern Luzon. Maayos na nakasalansan ang mga pagkain at tulad ng booth ng Southern Tagalog, maayos din nilang dinisenyuhan ang kanilang mesa. Natutuwa ako na kaya rin sagutin ng mga nagbabantay ang lahat ng mga katanungan ko tungkol sa mga pagkain na hindi ko pa natitikman o nakikita.

Ang hindi sinasabi ng mga booth na ito ng Kalayaan Residence Hall ay nasa kalituhan kung saan nga ba ilalagay, ikakahon ang isang kultura upang mapanatili ang gahum ng konsepto ng ‘Philippine region’. Ang salita: gahum. At dahil sa pilit na pagkahon ng mga organizer sa mga ‘kulturang’ ito lumilitaw ang mga kontradiksiyon, nalalantad ang mga maliliit at kubling kasaysayan at mga boses na pilit na pinatatahimik ng bayang ito upang mapanatili natin ang gahum ng Nasyunalismong Filipino sa lahat ng diskurso ng bayan/banwa/Ummah. At ito ang pakikisangkot ng mga organizer at mga mag-aaral ng Kalayaan Resident Hall sa diskurso ng ‘pagsasa-bayan/banwa’ ng Pilipinas – isang salu-salo, isang piging, pista.
Ang ‘kalituhan’ kung saang mesa nga ba dapat na ilagay ang pagkain ng mga Tausug ay isang pulitikal na pagpapahayag. Isa itong lantad na katumpakan sa kasaysayan ng Pilipinas bilang Pilipinas, ng Pilipinas bilang Filipino. Na ang Zamboanga City ay marapat na nasa kabilang mesa. Kung gaano ang kalituhan ng mga mga mesang ito ganoon naman katumpak marahil sa mga tao kung saan nanggaling ang mga pagkain na ito na sila ay Muslim, na sila ay mula sa Zamboanga City–na sila ay banwa, bayan bago pa man naging Pilipinas ang Pilipinas. Na kung ano ang ipinapasok nila sa kanilang bibig iyon din ang kanilang sinasabi.
Sa kalituhang ito, naging tahimik ang piging ng Kalayaan Residence Hall sa mga tinig ng mga nasa evacuation center sa Zamboanga City, sa mga Sama na pilit na inililipat ng lokal na pamahalaan ng Zamboanga City na malayo sila sa dagat, sa pagpulbos at panununog sa mga masjid at tahanan ng mga Muslim sa Rio Hondo. Naging tahimik ang Kalayaan Residence Hall sa mga boses ng mga tumalikod sa protekto ng MILF at Gubyerno sa Pilipinisasyon ng Bangsamoro.
Kung may hindi naihain ang mesa ng Negros ay ito: ang malalawak na tubuhan na pag-aari ng iilan. Ang migrasyon ng mga kabataang Ilonggo palabas ng Bacolod, ng Negros patungo sa Cebu, Maynila, at Estados Unidos dahil sa kakulangan ng oportunidad sa kanilang siyudad. Totoo nga na sa Visayas, sa Bacolod mo matatagpuan ang pinakamamasarap na pagkain, ilang porsiyento ng mamamayan sa labas ng siyudad ang hindi nakakakain ng tatlong beses sa isang araw?
Naalala ko noon na kahirapan sa Negros ang nagtulak sa amin palabas ng Maynila. Oportunidad naman sa ibang lugar kung bakit nakarating sa Maynila ang aking mga magulang.

Ang Bisayas bilang
‘tourist destination’

Komodipikasyon ng panlasa. Ito ang unang pumasok sa isip ko nang masilayan ko ang booth ng Central Visayas. Nakita ko kasi ang mga brand ng mga pagkain/pasalubong na malimit ilako sa mga turista sa Cebu, Bantayan, Carbon, Panglao, Tagbilaran, Carmen at Danao sa Bohol. Turismo.

Sa ganitong sistema ng komodipikasyon ng panlasa rin tumatakbo ang prostitusyon sa turismo ng Central Visayas. May brand, may bentahan—may pagkakahon at may pang-aakit sa target market. Kung anuman ang hindi inihain sa hapag ng Central Visayas ay ang kung ilan sa mga manggagawa ng mga kakainin at pagkaing-turismo na ito ang nawalan ng trabaho dahil sa lindol sa Bisayas noong isang taon, ilan sa kanila ang nababayaran ba ng sapat, ilan sa kanila ang umaasa ng kabuhayan sa turismo ng kanilang lugar.

May hihigit pang ihahain ang Cebu at Bohol bukod sa turismo; turismo kasi ang siyang nais na paglagakan sa kanila ng Maynila sa ikasusulong ng ekonomiya ng bansa.


At dahil lumalalim na ang gabi at isang oras pa bago ipatikim sa mga bisita ang mga pagkain sa mga booth naisipan ko nang umuwi na lamang. Palabas ng venue nakaagaw ng pansin sa akin ang palabas na bahagi ng piging ng Kalayaan Residence Hall.
Tila may pakontes ng mga ‘cultural presentation’. Nanatili ako nang maagaw ang pansin ko ng mga nagsasayaw sa entablado sa saliw ng awitin ng tila Masskara Festival sa Bacolod. Natuwa ako sa mga nagsasayaw dahil kuhang-kuha nila ang galaw ng mga mananayaw ng festival na ito tuwing Oktubre. Pero nagdalawang-isip ako kung Masskara Festival nga ba ito dahil nasaan ang mga nakangiting maskara? Hindi nga ba’t ang Masskara Festival at tungkol saan pa – sa mga ngiti. Dahil nilikha ang festival na ito ng mga Bacolodnon upang itago sa likod ng mga nakangiting maskara ang taggutom, ang pagbagsak ng sugar industry, ang trahedya na kumitil ng maraming tao sa Negros. Ngunit ang mga nagsasayaw, bagaman nakangiti, ay walang maskara na nakangiti (na nasa likod ng ulo nila) upang isabuhay ang katuturan ng Masskara Festival sa mga manonood. 
Matapos ang tila Masskara Festival sumunod ang isang nakabuburyong na skit na hindi mo alam kung ano nga ba ang ginagawa ng mga mananayaw sa entablado. Nalaglag ang panga ko na ang boring na skit pala ay bahagi ng Sinulog!

Bagaman sumasayaw ang mga nasa entablado sa awit at tugtog ng Sinulog—hindi iyon Sinulog. Nasaan ang makukulay na damit? Ang pagsabog ng mga kulay? Ang Sinulog ang pista sa lahat ng pista sa bayang ito. Ang lahat sa araw ng parada sa Cebu City ay eksaherado. Hindi puwede ang sapat, lahat lumalabis. At hindi ko maintindihan kung lalaki o babae ba ang may hawak ng Sto. Niño kagabi. Ngunit ang alam ko, babae ang may hawak ng santo at nakasuot ito ng eksaheradang damit at hindi siya matatabunan ng sarikulay na costume ng kanyang mga dancer.


Ngunit ang talagang nagpauwi sa akin at nagtapon papalabas ng Kalayaan Residence Hall ay ang pagtatanghal matapos faux Sinulog. Hindi ko mawari kung anong tonong ang sumanib at nakaisip  ng konseptong katutubong sayaw ng lumad (Ng aling pangkat? Hindi ko alam) at ng prinsesa ng singkil (o singkil ba talaga iyon?) sa saliw ng awitin mula Norte (parang Bagbagtu sa Cordillera) ang organizer/choreographer ng sayaw na ito. Parang bumaligtad ang sikmura ko at gusto kong matunaw sa paulit na pagsambit na Diyos ko! Diyos ko! Wala sanang Meranao sa audience (pero makikipagkita sana ako sa dalawang kaibigang Meranao na naroroon din sa Kalayaan pero aalis din daw sila kaagad kaya hindi na kami nagkita).

Mali. Maling-mali.
Itinuturo ba natin sa mga kabataan ang respeto sa komunidad
 kung saan nanggagaling ang mga ‘cultural expression’?
At nahinuha ko sa emcee na ang mga palabas pala na iyon ay isang pakontes. Sino kaya ang itatanghal na nagwagi sa paglalabanan ng mga sayaw, galaw at ‘kultura’? Kaninong panuntunan kaya ang gagamitin sa pagsukat kung kaninong kultura ang nagwagi at kung kanino ang kulelat. Sana hindi sa kung gaano ka kalapit sa sa agenda ng Nasyunalismong Filipino ganoon ka kalapit sa pagwawagi. Sana. Pero hindi ko alam, ang bawat pakontes, tulad ng neo-liberal na ekonomiks ay may sariling agenda na puwedeng isulong sa kubling pamimilit bilang panghihikayat. Bilang Kalayaan, kuno.


Ang problema sa palabas ng Kalayaan Residence Hall ay ang pribilehiyo na ibinibigay sa konsepto ng cultural diversityupang ilugmok sa putikan ang cultural differences. Ooops, teka, alam ko na tulad ng ‘peace’ ang ‘cultural diversity’ ay catchword din sa panahon ng globalisasyon at sa pangangalap ng pondo sa mga aid agencies. Tulad ng ‘peace’ ang ‘cultural diversity’ ay isa ring career.

Teoretikal at konseptuwal ang puna ko sa bentahan ng cultural diversity bilang antithesis sa cultural differences. At nakita ko ang problema na ito sa Kalayaan.
Malimit mahulog sa bitag ng ‘universalization’ ang cultural diversity. Ito rin ang puna ni Bhabha sa makinasyon ng cultural diversity upang ikubli ang galamay ng kolonyal na dominasyon ng gahum ng Kakanluraning perspektibo at kaisipan.

Sa piging ng Kalayaan kagabi: ang gahum ng Nasyunalismong Filipino ang nangibabaw, ang pagsasa-Pilipinas ng lahat karanasan, realidad, boses, kontra-karanasan, kontra-boses, kontra-realidad at kontra-naratibo at isa itong karahasan.

Ang diskurso ng cultural diversity ay tila kumot na ibinalumbon sa katawan upang ikubli ang iba’t ibang bahagi at ang tanging lumitaw lamang ay ang ulo at ang iisang hugis o hubog na binalot ng kumot—dahil nga ang agenda ng cultural diversity ay unibersal: na tayo ay iisa.

Unibersal din ang agenda ng Filipinas sa Bangsamoro–na tayo lahat ay Filipino.

Sa cultural differences kinikilala ang espasyo at ang kalayaan, ang awtonomiya at ang indibidwal ng espasyo na ito. Kinikilala na ang isang naratibo ay buhay at isang subheto, hindi obheto tulad ng ginagawa ng cultural diversity na tila artefact sa museo ang lahat ng realidad maging ang pagkatao.  Sa cultural differences, diskurso ang pagkakaiba, dinamiko ang relasyon—ang lahat ng gahum nailalagay sa mesa at inuukilkil.
Sa Kalayaan kagabi, nakita kung gaano nga ba kasalimuot ang proyekto ng Nasyunalismong Filipino bilang kumot na ibabalumbon sa lahat ng boses at realidad upang patahimikin, upang isiksik ang hugis at hulma sa iisang debuho.

Kalayaan, para kanino ba ang Nasyunalismong Filipino?

Lumisan ako kagabi palabas ng unibersidad at naglakad pauwi sa amin. Sa daan, sa ilang stick ng yosi ang naupos ko sa paglalakad, pinag-iisipan ko kung tama ba ang institusyon na aking napasukan. Na kung sapat na ba ang paglilinis ko ng isip at kaluluwa sa isang uri ng edukasyon kung saan hinulma rin ako at ang aking pagkatao—noong highschool at sa elemetarya sa mga cultural presentation, field demonstration at Linggo ng Wika bilang proseso ng interpelasyon ng Estado na pinatatakbo ng iilang pamilya at ng kanilang mga perspektibo at realidad.

Magiging sapat ba ang paghuhubad ko ng kamalayan na hindi na umaayon sa aking realidad, sa realidad ng aking lipunan.

Pero naisip ko pa rin na isa itong unibersidad—na rito, marahil (at hindi ako sigurado) puwede muna siguro ako na maging isang nag-iisip na tao bago maging isang Filipino.  

7 things I like about Gensan

In February 2013 I moved to the archipelago’s southernmost city together with my two cats, Basmati…

Category: Uncategorized

CSO’s Call for Continuing Support to the GPH-MILF Peace Process

By Farida P. Dalandan COTABATO City (February 7, 2014) – The Mindanao Alliance for Peace (MAP) and Consortium of Bangsamoro Civil Society Organizations (CBCS) jointly conducted a press conference at the El Comedor Restaurant, Cotabato City on January 29, 2014 after the “thanksgiving” ceremony at the Cotabato City Plaza by the CBCS at 6:00 A.M.

Rest in Peace, Tado.

He was an unassuming guy, save for the bangs (and the short hair like Jim Carrey’s in Dumb and…

Category: Uncategorized

Migs Zubiri: I’m quitting politics

Former Senator and 3-term Bukidnon congressman Juan Miguel “Migs” Zubiri says he is quitting politics and will now just devote his time on being a businessman. Zubiri, who served as Bukidnon 3rd District representative for 3 consecutive terms and became Senate Majority Leader, recently launched a business venture in Bukidnon. …

Top 7 Tips in Spending Singles Holidays #Valentines

Who says singles holidays cannot be exciting and fun? In reality, it is a great opportunity to meet new people, make life long friends and establish relationships. A lot of people continue to believe that going on holiday alone is boring. On the other hand, it could actually be an …

Seda Hotel Centrio launches Valentine’s promos

Treat your special someone, your family or even dear friends to a Valentine’s escape to Seda Hotel Centrio. This month of hearts, this top Cagayan de Oro hotel has great promos in store! On February 14 and 15, 2014, you may avail of a very special Seda Hotel CDO room …

Mindanao CSOs to hold peace summit in thanksgiving for strides in GPH-MILF talks

COTABATO CITY (MindaNews/4 February) — Civil society organizations (CSO) in Mindanao are expected to attend a three-day peace summit to celebrate the strides in peace process peace process between the Government of the Philippines (GPH) and the Moro Islamic Liberation Front (MILF) and to map out strategies on how the peace movement in the island can help in the transition period for the Bangsamoro government.

Around 200 CSO leaders and members will attend the summit slated on February 10-12 in Davao City, which will carry the theme “Identifying Synergies for Enhanced Cooperation and Coordination in the Transition Period.”

Is ARMM similar to Palestine?

Are ARMM and Palestine similar in terms of geography politically?Between Cotabato and Sulu is the Zamboanga Peninsula. How in  middle earth would you promote cooperation and unity between them?In Palestine you have Hamas and PLO, while in ARMM-Phi…

Category: Uncategorized